diax30

Γεωργίου Θ. Μηλίτση, διδασκάλου-Εἰδικοῦ Παιδαγωγοῦ

08082020Αὔγουστος, ὁ μήνας τῆς Παναγίας. Ὁ μήνας πού δεκάδες πιστοί, εἰς πεῖσμα τῶν ἀθέων καί τῶν ἐκκλησιομάχων, κατακλύζουν τά Μοναστήρια καί τούς Ναούς γιά νά παρακολουθήσουν τίς παρακλήσεις καί τίς δεήσεις πού γίνονται πρός τή Θεοτόκον, τήν προστάτιδα τῶν πιστῶν καί τοῦ ἔθνους μας.

Στήν πατρίδα μας ὑπάρχουν πολλές θαυματουργές εἰκόνες ὅπου οἱ πονεμένοι καί κτυπημένοι ἀπό τά προβλήματα καί τίς ἀντιξοότητες τῆς ζωῆς χριστιανοί καταφεύγουν γιά νά ἐναποθέσουν τά προβλήματά τους καί νά ζητήσουν τή λύση τους.

Ἕνας χῶρος, ὅπου ὑπάρχουν πολλές θαυματουργές εἰκόνες τῆς Παναγίας εἶναι τά Ἅγια Μετέωρα. Τόν χῶρο αὐτό ἐπισκεφθήκαμε μιά μέρα τοῦ Αὐγούστου γιά νά προσκυνήσουμε τίς εἰκόνες τῆς Μεγαλόχαρης καί νά ἐναποθέσουμε σ᾽ Αὐτήν ὅτι, ὡς ἀνθρώπους, μᾶς ἀπασχολεῖ.

Ἱερά Μονή Βαρλαάμ

Τήν ὥρα πού ἀνοίγει ἡ πόρτα τῆς Μονῆς εἴμεθα κι ἐμεῖς ἐκεῖ, μαζί μέ πολλούς ἄλλους προσκυνητές κι ἐπισκέπτες. Περνῶντας τήν εἴσοδο τοῦ μοναστηριοῦ μᾶς ὑποδέχεται ἡ Παναγία ἡ Μετεωρίτισσα. Κάνουμε τόν Σταυρό μας καί συνεχίζουμε τήν ἀνάβαση. Φτάνοντας ἔξω ἀπό τό Καθολικό μᾶς ὑποδέχεται ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας, εἶναι ἡ Παναγία ἡ Τριχεροῦσα, πιστό ἀντίγραφο τῆς ὁμώνυμης εἰκόνας πού φυλάσσεται στό Ἁγιορείτικο Μοναστήρι, τό Σέρβικο, τοῦ Χιλανδαρίου. Προσκυνοῦμε τήν περίπτυστη καί ἱστορική εἰκόνα τῆς Τριχεροῦσας. Γιά καλή μας τύχη μᾶς πλησιάζει ἕνας σεβάσμιος μοναχός ὁ ὁποῖος μᾶς λέγει τήν ἱστορία τῆς εἰκόνας. Μεταφέρουμε ἐδώ ὅσα συγκράτησε ἡ μνήμη μας.

«Ἡ θαυματουργός εἰκόνα τῆς Παναγίας Τριχερούσας ἀποτελοῦσε οἰκογενειακό κειμήλιο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Δαμασκηνοῦ, ὁ ὁποῖος μέ εὐλάβεια τήν φύλαγε στό παρεκκλήσιο τοῦ σπιτιοῦ του. Ὁ Ἄγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός ἦταν ὁ πρῶτος σύμβουλος τοῦ Οὐάλιδ τά ἔτη 705-715, χαλίφη της Συρίας, γιά ὅλα τά ἀναγκαία θέματα, πού ἀφορούσαν τόν Χριστιανικό πληθυσμό τῆς περιοχῆς.

Ἀκριβῶς τήν ἐποχή ἐκείνη, ὅταν αὐτοκράτορας τῆς Βασιλεύουσας ἦταν ὁ Λέων Γ´ ὁ Ἴσαυρος, ξέσπασε ἡ Εἰκονομαχία. Ἡ προσκύνηση τῶν Ἱερῶν Εἰκόνων ἐθεωρεῖτο εἰδωλολατρία. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός ἀναδείχθηκε θερμός ὑποστηρικτής τῶν ἁγίων Εἰκόνων καί μέ τά συγγράμματά του κατατρόπωσε τήν αἴρεση τῆς εἰκονομαχίας. Ὁ Αὐτοκράτορας Λέων ὁ Γ΄ προκειμένου νά ἀπαλλαγεῖ ἀπό τήν παρουσία τοῦ ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Δαμασκηνοῦ τόν συκοφάντησε στό χαλίφη Οὐάλιδ μέ τήν κατηγορία, ὅτι σκέπτεται νά τοῦ γράψει νά καταλάβει κρυφά τήν Δαμασκό. Ὁ χαλίφης, ὅταν ἔμαθε αὐτό διέταξε νά συλληφθεῖ ἀμέσως ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός καί νά τοῦ κόψουν τό δεξί χέρι στήν κεντρική πλατεία τῆς Δαμασκοῦ. Ἡ διαταγή ἐκτελέστηκε ἀμέσως. Ὁ Ἄγιος πῆρε τό κομμένο χέρι του κι ὅλη τή νύχτα παρακαλοῦσε τήν Παναγία γονατισμένος νά τόν θεραπεύσει προκειμένου νά συνεχίσει τόν σκληρό ἀγώνα του ὑπέρ τῆς ᾽Ορθοδοξίας. Κατάκοπος, ὅπως ἦταν, ἀποκοιμήθηκε γιά λίγο καί τότε εἶδε σέ ὅραμα τήν Παναγία μέσα ἀπό τήν ἁγία Εἰκόνα της νά τοῦ λέγει: «ἀπό τώρα καί στό ἑξῆς τό χέρι σου θά εἶναι θεραπευμένο».

Ὁ Ἄγιος ξύπνησε καί εἶδε πραγματικά, ὅτι τό χέρι του εἶχε ἀποκατασταθεῖ καί ἦταν ὑγιές. Ἀπό τή χαρά του φρόντισε καί ἔβαλε ἀργυρό ὁμοίωμα τοῦ χεριοῦ του κάτω ἀπό τό ἀριστερό μέρος τῆς εἰκόνας τῆς Παναγίας. Ἀπό αὐτό τό γεγονός ὀνομάστηκε ἡ Εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς Τριχερούσας. Μετά ἀπό αὐτό τό γεγονός ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός ἐγκαταλείπει τό ἀξίωμά του καί γίνεται μοναχός στή Λαύρα τοῦ ἁγίου Σάββα τοῦ Ἡγιασμένου. Μαζί του εἶχε καί τήν Εἰκόνα τῆς Τριχερούσας.

Τό ἔτος 1217 οἱ πατέρες τῆς Μονῆς δώρισαν τήν εἰκόνα τῆς Τριχερούσας στόν ἅγιο Σάββα τόν Χιλανδαρινό ὁ ὁποῖος τήν ἀφιέρωσε στή Μονή Χιλανδαρίου, ὅπου παρέμεινε μέχρι τό ἔτος 1347. Στή συνέχεια μεταφέρθηκε στήν ῾Ιερά Μονή Στουντενίτσης τῆς Σερβίας. Στίς ἀρχές τοῦ 15ου αἰ. ἐπανῆλθε στό Χιλαντάρι, ὅπου φυλάσσεται μέχρι σήμερα καί εἶναι ἡ Ἡγουμένη καί Πολιοῦχος του.

Ἀπό τήν ἡμέρα πού στήν Σερβία ἔμαθαν οἱ πιστοί ὅτι ἐδώ ἔχουμε ἀντίγραφο τῆς Τριχερούσας ἔρχονται γιά νά τήν προσκυνήσουν καί νά ἀφήσουν τό τάμα τους».

- Πάτερ, ρώτησε ἕνας ἀπό τήν παρέα, στό Μοναστήρι σας κατά τήν διάρκεια τῶν ἀκολουθιῶν ψάλλετε τό ἀπολυτίκιο τῆς Παναγίας;

- Ναί, ἔχουμε, μάλιστα, δύο ἀπολυτίκια πρός τιμήν τῆς Παναγίας τῆς Τριχερούσας.

- Ἔχετε τήν καλοσύνη νά μᾶς τά πεῖτε γιά νά τά μαγνητοφωνήσουμε;

- Εὐχαρίστως, παιδί μου. Τό πρῶτο,πού λέγουμε τίς περισσότερες φορές, εἶναι: «Βαρλαὰμ περιφρούρει Μονὴν τὴν πάνσεπτον,* ἐν Μετεώροις, καὶ πάντας* τούς προσιόντας πιστῶς* Τριχεροῦσα Θεοτόκε, τῇ σῇ χάριτι,* θείων Κτιτόρων ἀδελφῶν* ἱκεσίαις, ἀγαθή,* θεόφρονος Νεκταρίου* καὶ Θεοφάνους, Υἱὸν σου* μεγαλυνάντων ἐνασκήσεσι.» Τό ἀπολυτίκιο αὐτό ψάλλεται κατά «Τόν συνάναρχον Λόγον» δηλ. σέ ἦχο πλ. α´.

- Θά μᾶς πεῖτε καί τό ἄλλο, Γέροντα;

- Μπορῶ νά σᾶς χαλάσω τό χατίρι; Ἀκοῦστε το, εἶναι κι αὐτό στόν ἴδιο ἦχο μέ τό προηγούμενο: «Τὴν ἁγίαν σου χεῖρα, Παρθένε, ὕψωσον* ἐπευλογῆσαι σοὺς δούλους* ἀσπαζομένους πιστῶς* ἐν Μονῇ τοῦ Βαρλαὰμ σεπτὴν εἰκόνα σου,* Μῆτερ τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ,* Τριχεροῦσα θαυμαστή,* ἡ πάντας ἐπευλογοῦσα* τοὺς μεγαλύνοντας πίστει,* ἁγνή, πληθὺν τῶν θαυμασίων σου.»

- Πάτερ, ποιός ἁγιογράφησε τήν εἰκόνα καί ποιός ἔγραψε τούς ὕμνους;

- Ἡ εἰκόνα ἀγιογραφήθηκε στό Ἅγιον ῎Ορος καί συγκεκριμένα στόν οἶκο τῶν Δανιηλαίων, οἰ δέ ὕμνοι εἶναι ποιήματα τοῦ Καθηγητοῦ Δρος. Χαρ. Μπούσια, Μεγάλου Ὑμνογράφου τῆς τῶν Ἀλεξανδρέων ᾽Εκκλησίας.

- Τώρα, πού ὁλοι μᾶς φόβιζαν μέ τόν κορονοϊό ἡ Παναγία μας ἔκανε τό μεγάλο Της θαῦμα. ῞Ολοι οἱ μοναχοί μπροστά τήν εἰκόνα αὐτή προσευχόμασταν καί ζητοῦσαμε νά φυλάξει τήν περιοχή μας κι ὅλον τόν κόσμο ἀπό τό ἰό. Πατέρες μέ τήν ἁγία κάρα τοῦ Νεομάρτυρα ἁγίου Νικολάου τοῦ ἐκ Μετσόβου, πού φυλάσσεται στό μοναστήρι μας, πέρασαν σχεδόν ἀπό ὅλα τά χωριά τῆς περιοχῆς κι εὐλογήθηκε ὁ τόπος καί, ὦ τοῦ θαύματος, ἄς μήν πιστεύουν οἱ ἄπιστοι, ἐμεῖς πιστεύουμε καί τό ὁμολογοῦμε, ἡ Παναγία καί ὁ ἁγιος Νικόλαος ὁ νεομάρτυς ἀλλά καί οἱ ἅγιοι: Χαράλαμπος καί Βησσαρίων, ἔκαναν τό θαῦμα τους καί δέν εἴχαμε κανένα κρούσμα στήν περιοχή μας. Δόξα τῷ Θεῷ.

Ἄντε τώρα, πᾶτε νά προσκυνήσετε στό καθολικό, ὅπου θά δεῖτε ἀγιογραφίες ἐξαιρέτου τέχνης.

Μπήκαμε στό ναό καί τήν προσοχή μας τράβηξε μιά ὁλόσωμη τοιχογραφία τῆς Παναγίας σέ στάση ἱκεσίας. Ἐνῶ θαυμάζαμε τήν Παναγία μᾶς πλησίασε καί πάλι ὁ μοναχός καί μᾶς εἶπε:

- Σᾶς βλέπω νά θαυμάζετε τήν Παναγία τήν μεσίτρια. Ἡ Παναγία στή συνείδηση τῶν ὀρθοδόξων πιστῶν ἔχει καθιερωθεῖ ὡς μεσίτρια πού ἑνώνει τή γῆ μέ τόν οὐρανό, τόν αἰσθητό κόσμο μέ τή νοητή ὡραιότητα. Ἐλάτε, τώρα, νά σᾶς δείξω μία ἄλλη τοιχογραφία τῆς Παναγίας.

Τόν ἀκολουθήσαμε μέσα στόν κυρίως ναό.

- Περιμένετε ἐδώ, μᾶς λέγει καί μπῆκε μέσα στό Ἅγιον Βῆμα. Στή συνέχεια ἄνοιξε τήν Ὡραία Πύλη καί μᾶς ἔδειξε τήν Πλατυτέρα.

- Δεῖτε την, εἶναι ἔργο τοῦ φημισμένου ἁγιογράφου Φράγκου Κατελάνου (1548). Θαυμάσαμε τήν ὁλοφώτεινη μορφή της καί τούς δύο ἀγγέλους πού τήν περικυκλώνουν.

-Πάτερ, ὅλες οἱ τοιχογραφίες τοῦ καθολικοῦ εἶναι τοῦ σπουδαίου αὐτοῦ ἁγιογράφου;

- Ὄχι, ἐπί τῶν ἡμερῶν τῶν κτητόρων τῆς Μονῆς, Ὁσίων Θεοφάνους καί Νεκταρίου, ἀγιογραφήθηκε μόνον ὁ κυρίως ναός τοῦ καθολικοῦ, ὁ ὑπόλοιπος ναός ἀγιογραφήθηκε τό 1566 ἀπό τούς ἁγιογράφους Γεώργιο καί Φράγκο Κονταρή. Οἱ πιό πρόσφατες ἁγιογραφίες χρονολογοῦνται ἀπό τό 1780 ἔως τό 1782, σύμφωνα μέ κτητορική ἐπιγραφή, ἀλλά πιθανῶς οἱ ἐπεμβάσεις πού ἔγιναν ἦταν μικρῆς κλίμακας.

Κοιτάξαμε τά ὡρολόγια μας καί διαπιστώσαμε ὅτι ἡ ὥρα εἶχε περάσει, ἔπρεπε νά πᾶμε καί στό Μεγάλο Μετέωρο γιά νά προσκυνήσουμε.

Ἀφοῦ πήραμε τό καθιερωμένο μοναστηριακό κέρασμα, λουκούμι καί δροσερό νερό ἀναχωρίσαμε, εὐχαριστημένοι καί κατενθουσιασμένοι γιά ὅσα μάθαμε καί εἴδαμε, γιά τό διπλανό μοναστήρι, τό Μεγάλο Μετέωρο.

(Συνεχίζεται)


Δημιουργία ιστοτόπου ΑΔΑΜ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ